Category Archives: Uncategorized

РЕФОРМИ?

Ќе се навратам за миг на парадоксот, или парадоксите – а ги живееме речиси секојдневно – на обидот, од многумина, во Злото да се бара нешто добро, нешто хумано, нешто морално. И што веќе не застанува само на обид туку се трансформира во некаква општествена „акција“. Што пак се сведува на она „what the fuck, бре“ на Фрчковски односно на „непристојното и неетичко“ мудрување дали и како ќе се реформирала злосторничката партија. А како тоа би можело Зло да се реформира? Помоќу магије, што би рекле Србите? И кој е тој маѓионичар од таков формат кај нас? Оние од „реформското“ крило кои начекаа (речиси) мртов индијанец па маваат по него? И зошто не се огласија (барем) пред две-три години, па и да им поверуваме?

Некој ќе рече: прашањето е филозофско, не е прагматично односно дневно политичко, зашто во дневната политика се’ е можно, особено кај нас. Добро, можеби, ама нели оние од „најпатриотската“ партија се сите (по список) верници? И зарем Господ не ќе го реформираше Сатаната, ако тоа беше можно и така лесно како што тие замислуваат? И во што би се реформирала една во основа анахрона, глупаво идиотска, малоумна профашистичка организација што сака себеси да се претставува како – партија? Во блага десница, или десен центар, или – што? И зарем има некој кој навистина верува во тоа? Единствената можна реформа на таа и таква партија е нејзиното заминување во најцрната историја, од каде што впрочем и излегла и каде што навистина припаѓа.

Знам дека многумина го гледаа(т) „бело“ Миро Грчев кога пред многу години ја започна серијата текстови за очебијно сличните предзнаци илити симптоми што бившиот режим – од ден во ден, од година в година – ги пројавуваше споредено со минатовековните фашистички односно нацистички диктатури, особено оние во Германија и Италија. Јас не бев исклучок. Ми се чинеше „натегната“ тезата. Ама, тоа само така изгледаше, зашто кога ќе почнете поодблизу да копате по историјата на фашизмот, па ќе читнете делчиња од Еко, па ќе ги споредите сите сознанија со македонските состојби, дури, ако сакате, и во „најмеките“ општествени области како што се културата и уметноста, тогаш како да ве удира чекан по глава. Зашто – сличностите се фрапантни! Како некој да ги пресликувал состојбите (особено во културата и уметноста!), како да тајните советници на режимот целено и сериозно консултирале соодветна литература – или истата им била просто турена во црпките – и ја примениле во сите сегменти на државната управа! Впрочем, целата македонска држава многу бргу беше устроена според тие „организациско – партиски“ принципи. Па ко воли нек изволи. Тие што не можеа да се вклопат, или не сакаа, сепак не беа носени во партиските седишта каде би им бил туран рицинус во грлата (како што милувале италијанските дучеовци!), ниту во влажните подруми на тајната „СС“ полиција каде што би им ги кинеле ноктите или би ги приклучувале на „слаба“ струја. Се разбира – не. Тоа се дваесетовековни методи и тоа денес веќе не е во мода, не се прави. Та и фашистите имаат право да се модернизираат, нели. Денес, односно до вчера функционираа посуптилни методи. Структурната организација на „партијата“ беше иста, применлива дури и во шемите на државната управа, ама методите почнуваа со благи убедувања, па разрешувања, па мобинг и слични „фини“ малтретирања, не само на односниот туку и на целата поблиска и подалечна фамилија, па игнорирање на стручноста и експертизата – ти само седи и уживај, и примај плата, се разбира, не мораш ништо да работиш – сите државни врати а богами и прозорци беа затворани за одделни непожелни персони, нивното име не смееше да спомнува во дадени контексти итн. Или, ако веќе сакате, земете ги сите т.н. годишни програми за финансирање на националниот интерес во културата па ќе ги видите сите лепотани, по име и презиме, целата таа (не)културна булумента која што ни кроеше капа цела една деценија. И сега – тие ќе се реформираат?

Некој ќе рече: добро де, ништо страшно. Можеби, ама многумина завршуваа и во затвор, со наместени судски процеси и долгогодишни казни, беа жигосувани на сите можни начини, во културата, велат, одделни непослушници завршувале со бироата и во вистински подруми … Или, ако сакате, каква е таа реформа во некоја fucking партија која што ќе поднесе предлог за аболиција на онаа багра која што упадна во Собранието со намера да убива? Како имено ќе реформирате убијци? Или, ако веќе сакате, прочитајте ја – ама убаво – онаа Владина одлука со која што се определува на бившиот воен злосторник да му се даваат цели пет илјади евра месечно, цела година, за лепе очи. Тоа ли е Влада, тоа ли е Одлука, каде нема ниту збор за што на тој и тој му се даваат толку пари, наши / ваши, чии и да се? А ако Владата им била таква, каква им била – државата, па во неа и културата, па образованието, па науката, па здравството …? Ние се’ уште имаме нивни директори – оние, приученине, партискине, полуписменине – имаме се’ уште нивни клиенти во сите пори на општествениот систем – онакви гниди и профитери кои се дрзнуваат дури и да пишуваат писма како демек, биле онеправдани и цензурирани, а банкарските сметки им се ко око полни – па имаме загрижени театарџии од типот на бившион директор на Драмски кој се’ уште уста лепи од фалби за бившиот режим … Е тие ли ќе се реформираат? И ние ќе им веруваме?

Advertisements

ЗЛОТО – ПОСЛЕДНИ ДЕНОВИ

Помеѓу Еуфоријата и Злото, јас одбирам да пишувам за второто. Зашто, Еуфоријата (ќе) ја опишуваат многумина други. Заслужено, се разбира. Бидејќи е голема, огромна, можеби неочекувана – барем не во такви размери – речиси величенствена, а како што тврди многупочитуваниот Тричковски, ја враќа вербата во Народот. И така е. Оној Народ против кој често пишувавме годиниве, кој ни ги кинеше живците, не’ побудалуваше со неговото незрело однесување, со веднењето глава, со безмалу неизлечивата (дали историска?) покорност пред силата и моќта. Иако пак ќе пишуваме, ако во некоја друга прилика продолжи така да се однесува. Но, барем сега, го обели образот. Својот и нашиот, и на поколенијата. Му требаше долго, цели единаесет години. Иако, некој ќе каже, Народот и претходно си гласаше како што треба, само што му ги крадеа гласовите, му ги префабрикуваа, ги „крстеа“ со нивна злосторничка водица! Добро, тоа е неговата олеснителна (повторно историска?) околност!

Еуфоријата ќе потрае. Се надевам – не предолго, зашто за тоа едноставно нема време. На оној Народ му беа ветени многу работи заради кои што, мислам, гласаше така како што гласаше. Се разбирам, не се сомневам во неговата – народната – зрелост да направи разлика помеѓу Зло и Живот. Иако, ме јаде јанѕа: ќе беше ли вака, ќе се гласаше ли вака да не беа „бомбите“? Ама во Еуфоријава некои прашања нека останат (барем привремено) неодговорени. Иако, некој со право ќе ми префрли: а што беше „Шарената“? Нели беше – Народ?!?

И повторно: не го негирам правото на Еуфорија. Предолго траеше Злото за да си го ускратиме задоволството да ја прославуваме победата над него, кој како знае, сака и умее. Некој дури и со претерувања, со огномети – а ги пцуевме злосторниците кога го правеа истото. Ама добро, еднаш секогаш е подносливо!

Не знам колку де факто гласови (повторно) освои Злото. Колку и да се – многу се. Премногу, за наши услови. Зашто нашево Зло беше преголемо зло, во секој поглед. Немаше ама баш ни трошка доблест, добрина – парадокс е, имено, во Зло да бараш добрина! – морал, образ. Се’, и буквално се’ беше црнила. Се’ што допреа, секаде каде што стапнаа избербатија, засмрдеа, уништија, испоганија. А сепак: победено ли е Злото? Не знам. Она смешно мало човече, предводникот на нашево современо еднодецениско Зло, иако поразено и посрамотено, тетеравејќи се како грогиран селски боксер, сепак собра сила да се појави на полноќ, како вистински македонски Дракула, и да критикува, да се вади, да се правда пред грстот преостанати новоерци. Како впрочем и оние историски слики на полудениот Адолф, во преголемиот шинел, на улиците на разурнатиот Берлин како ги храбри и орденисува германските дечиња спремни дури и да умрат за него. Од таа перспектива, последните денови на нашето Зло се можеби и најопасни. Скршените, детронизираните умислени „лидери“ се најопасни токму во нивното последно лудило. Особено кога се оставени речиси сами, кога се напуштени, и напуштани и од најверните испрдоци на Злото, оние од типот на разноразни „професионални“ гниди од сите подопашни провениенции – новинарски, културни (особено филмски, оние од рифеншталски тип!), бизнисменски, политички и др. Тогаш, осамени во лудилото, подготвени се на се’, дури и да повлечат со себе во Адот и недолжни души. Тогаш сите други се виновни за историскиот пораз. Тој степен на лудило не смее да му/им се дозволи!

Она на што исто така ќе сведочиме, со задоволство, иако малку кисело, се разбира, во овие последни денови ќе биде прелетот на преостанатите зли гуски и мисири во победничкото јато. Меѓу нив и некои вистински и безрезервни ударни тупаници на Злото. Особено во културата, во бизнисот и во политиката. Но, впрочем тоа беше филм што во последователни репризи го гледа(в)ме последниве шест месеци. И иако некому тоа можеби му изгледа нормално, дури симпатично и пожелно, не може а да не се предупреди дека таквото метастазирање на Злото е најопасно. Така всушност се брише границата помеѓу Доброто и Злото, моралот и неморалот … сите стануваме исти, еднакви во нечесноста. Се валка дури и Еуфоријата, како што едно време, некои од истите, со нивното присутво ја извалкаа и „Шарената“. А тоа ваквата победа сепак не го заслужува! Иако, ете, токму некои од тие разноразни „експерти“ веќе пуштаат гласови дека СДСМ не победи толку колку што загуби ВМРО! Ма немој, богати. А како тоа, вака одеднаш, па – загуби? Што би рекле Србите: с неба па у ребра, а?

Затоа, дури и се плашам да ги крстам деновиве како последни денови. Се плашам од таквите камуфлажи, или мимикрии, како сакате, од такви инфилтрации што понатаму го разјадуваат здравото ткиво. И тоа, повторно, е всушност видена работа, токму од следбениците на она некогашно Германско историско пан-зло кое така вешто, и брзо, се претопи во новата Аденауерова администрација како новопечени демократи, социјалисти и што ли не друго. Но, тоа е друга тема, а ние белки ќе умееме да учиме и од нечии туѓи историски грешки?

ТРОЕН ОКСИМОРОН

Да продолжам каде што застанав: кај тројниот оксиморон наречен „успешни македонски бизнисмени“ кои, еве, по цела деценија подаништво, очајна подлизурштина, коленичење и бацување рака таму каде што треба – а требало, богами, на многу места, и не само рака – сега почнуваат да делат совети, па дури и да бидат вицкасти. Новите реформски даночни мерки на Владата, демек, да ти биле „робинхудовска демагошка приказна“ за „постигнување краткорочни пи-ар ефекти“, па и дека со воведувањето на прогресивното оданочување бизнис заедницата ќе го извлечела најдебелиот крај односно дека тоа било „казнување на најуспешните“ и слични гадости недолични за сериозни луѓе какви што сакаат да ни се прикажат македонскиве бизнисмени. Зашто, прво, ако некој влечел „краеви“ од секаков тип, а особено лукративни, тогаш тоа биле тие. Побудалеа од влечење. Посебно во изминатата деценија, само ако беа умни, покорни и молчаливи. И беа, токму такви: предеа како мачиња пред хунтата, а ваму изигруваат некакви лавови. Плишани додуша, ама ете – креваат глава зашто сега ќе морале да плаќаат повеќе. И тие да ти биле најуспешните? Во што? Тоа му доаѓа исто како флоскулите за и околу успешните македонски уметници во изминатите десет години, со кои што ги честеше злосторничкото здружение сите оние гладни, голи и боси – разбрано метафорично, се разбира и сконцентрирано главно во (не)мислечката сива материја во главата – во македонската култура и уметност, а кои беа подготвени да бидат оние паљачовци кои ќе го величаат Пастирот и неговото стадо на чело со пуфлата предводничка, па ќе ги нарекуваат дури и од Господ дадени мецени. Со наши пари, се разбира. Така и меѓу нив се појавија заслужни и најзаслужни, успешни и најуспешни, и следствено и беа наградувани. Со „стимулативни“ мерки, но и разноразни други што ќе ги смислеше злосторничката братија – а овие тука беа ненадминати! – во полза на „најуспешните“ македонски творци.

Некогаш, некој умен ќе направи ранг листа токму на најуспешни помагачи на деценискиот режим. Зашто, историјата вели, ниту еден режим не може(л) да опстои сам и во сиромаштија. Особено режими од типот на нашиот. Преку вековната формулата на взаемодејствие помеѓу бизнисот и политиката, на овие простори цутеле такви партнерства. Порано ги викаа петоколонашки. А таму, на тој список, сигурен сум, на самиот врв ќе бидат овие наши оксиморонисти, по име и презиме, што ним веројатно ништо не им значи зашто образот им е веќе ѓон сторен. Овие богати умобедници не ги тангира очебијното раслојување на општеството, нееднаквоста, сиромаштијата – безмалу бедата во која што живее значаен процент на нивни сограѓани – не знаат што значи зборот солидарност, хуманост, користење на јавните добра и услуги. Ним им е битен само џебот односно сметката в банка, по можност истата да е во некој далечен економски рај каде што новите власти нема да можат да ја допрат.

Добро, секој се определува во животот: некој за паљачо, некој за битанга, некој дури и за бизснисмен како „професија“ што ги обединува првите две, барем кај нас. И тоа е нивно право да се определат да бидат тоа што сакаат да бидат, тоа што највеќе одговара на нивните ментални капацитети и конституција. И нека си ги трошат парите. Ама може ли барем малку поскромно, потивко, малку – што се вели – со усул. Барем овие најгласниве, кои до вчера беа „има слика – нема тон“! И климаа и ракоплескаа на сите „виртуозни“ таламбаси на партиско-владината врхушка кога не’ убедуваа за нашето (не само) економско односно бизнис место во светот, за да веќе вториот ден по падот на криминалците – преку една госпожа која, претпоставувам глумела некаков претседател на некаква нивна комора, една од многуте – почнат да не’ убедуваат дека економијата е пред, или веќе во, клиничка смрт, дека нема ова и нема она, дека ним им било битно да имаат стабилен систем за да можат да продолжат да работат итн. Бреее, а нам не ни треба, ние можеме, и мораме да работиме и во услови на режим и хунта, и злосторничко здружување, ама тие – оксиморонските македонски бизнисмени – биле научени само на мир и стабилен политички систем. Се разбира, зашто каде на друго место можете само од една зделка да инкасирате цели седумнаесет милиони евра, како оној вкочанетион кој помина неколку месеци на „службен пат“? А видовме и нешто друго: дека воопшто не е точна констатацијата на приватниот сектор односно на бизнис заедницата дека таа ја носи на грб државата односно администрацијата – што грбои ќе имаа, богати?! – туку дека попрво државата, колку и да изгледа имагинарен тој поим, ги носи нив на грб. Зашто, ако само од една откриена зделка „бизнисменот“ инкасира седумнаесет (и со цифра: 17) милиони евра, колку набутал во џебовите од другите неоткриени зделки? Пута единаесет години, колку изнесува тоа? И кого тоа они носат на грб? Какви се тие нивни бизниси што демек „ја држат“ државата? И зошто тогаш постојано ги гледавме како сенки на локалниве арамии, закачени на нивните рамења и упикани во нивните задници?

Затоа, веќе одвратно е, грдо е тоа нивно директно брцање в око, лепење шамари лево и десно за нивната важност и успешност во државава, нивната  божемна загриженост. И не велам, и не мислам дека баш сите македонски бизнисмени се такви. Ама, извинете, се изнагледавме полуписмени мрсулковци кои здушно навиваа за злосторничкото здружение и кои десет години не кажаа ни збор за газењето на човековите права во Македонија, за апсењето на нивни „проблематични“ колеги, за континуираните кражби на изборите … за оној „црн понеделник“ или за неодамнешниот „крвав четврток“? Или – тие не знаеа за сето ова? Беа занесени во нивната „успешност“? Ма дајте, ве молам, па не сме од вчера!

ФЛЕКИ

Флеки, или дамки, како сакате – ама штом Ристо Лазаров го употребува зборот, немам дилеми во неговата точност – токму оние флеки од „намерно и несовесно раководење на државата“ (како што вели тој), ама кои што никако не можат да се исперат ни со „бабачки“ машини за перење флеки. Зашто нашиве десетгодишни флеки не се ни обични ниту пак вообичаени, тие се лочки, кажано народски, инкриминирачки маслосано-валкани траги на кожата на државата, на образот на многумина, но и на душите на сите оние кои беа сметани за неподобни, несоодветни, несакани, непријатни, па и, демек, непријателски настроени. Овие вториве, оние кои не припаѓаа(т) на збиените редови на партиското злосторничко малцинство, се некако збунети, се’ уште воздржани, како да им фали поцврст ориентир во времето, па и во просторот, ако сакате, зашто целана онаа лочкосана булумента на партиски поддржувачи, следбеници, ракоплескачи и главоклимачи, па и оние кои, ете, и денес се онесвестуваат од зборовите на лидеро (баш и не мислам на детено, има такви и повозрасни од него), уште се тука, црвени и згоени – ене оној Цветко, „учитело“ по фискултура, уште сакал да добива 90.000 денари плата, Амди и понатаму коле и беси (стока де, ама сеедно) на улица – и како да никој ништо не им може?! Како да се’ уште не се знае кој добил, и што, на изборите, кој формирал влада, и кој и што прави во државава. Лочкосанине дебили распределени во дури десет „пратенички“ групи во Собранието се можеби и најмалиот проблем. Тие се веќе толку изрезилени што никому, или на сосема мал број идиоти од сличен калибар, им оставаат некаков впечаток. Ама останаа другите. Ене ви го оној – некојси „скот“ – кој не само што ги тера работниците да работат на државен празник, се разбира со амин на Владата, поранешна или сегашна, не се знае, туку уште и ги тужи да му платат оштета, цели три и кусур илјади евра за еден ден! Скот, и формално и фактички. И сега, флеката не знаеме каде е: кај оние минатите, или кај овие сегашниве? Кој на „скотот“ му дава такви права, или кој не му ги одзема(л)? Тоа што работничките самите си дале отказ, тоа ли ќе ја избрише лочката од образот на државата? Или можеби фактот дека „скотот“ ќе ја повлече тужбата, ама работничките ќе останат без работа? Та не сме белки толкави идиоти. И што ако „скотот“ го избркаме од државата, сосе бизнисот? Толку ли ќе осиромашиме? Навистина?! Или ќе сме дале „лош сигнал“ на меѓународниот „дуинг бизнис“? Па таков сигнал баш и треба да дадеме, на такви „скотови“. Тие не се за „дуинг бизнис“, тие се дерикожи! А и повееќе ќе остане за нашиве, од истата провениенција, оние „успешнине“ за кои „робинхудовскиот“ данок бил само убава приказна. Пази – успешни македонски бизнисмени! Па тоа е троен оксиморон!!!

Или како да ќе пропадне светов ако не го викнат оној „аналитичарон“ во емисија, оној кој за две-три години инкасирал повеќе од половина милион евра за „анализи“ и „истражувања“ на јавното мислење? Та немаме ли барем малку поумни – а од него имаме, сигурен сум, само треба да прошетаме низ Скопје, Битола, Кавадарци, Богданци … – и поефтини луѓе? И уште ли тој ќе ни продава памет, која што, патем, ниту ја има? Па колку треба(ше) во оваа држава за да видиме кој е кој, и што е што? Џабе и транспарентност, објави за грабеж преку картици и сите останати начини на пљачкосување државни пари ако тоа остане само забава за народ. Такви забави баш не ни недостасуваат. Ги гледавме десет години! И да е само „аналитичарон“, туку се повампируваат и секакви други бараби и битанги гледајќи го беневолентниот однос он нив? Луѓе без сработен ден во изминативе деценија и кусур – некакви божем „конзерваторки“, фотографчиња, писателчиња што им ги издавале химните на  дилетантчињата – сите полека излегуваат од сенките и почнуваат да ни се поттураат како стручни за нешто. За што: за неработа, за махинации, за манипулации и подлизурковство? Еден сега надобуден „писател“, па уште и издавач – токму на една од контрацептивните химноспеви на некоја од оние партиски тутурутки – многу е загрижен за македонската култура и секој ден соли памет. Лочка. До вчера беа сраснати со злосторничкана дружина, лочкосани се од глава до петици, премачкани со сите маслени и акрилни бои. Ај што уште им даваат плати, ама да ги слушаме како „експерти“? Културата ни е се’ уште полна со химнописци и климоглавци, со неспособни и некадарни, со недоделкани профитери од сите провениенции. Во кој момент впрочем човек станува соучесник во крминалот? Кога директно учествува во него или кога само молчи за истиот, потполно свесен што и како се случува околу него? Да, тоа никој не успеал да го измери, велат, ама дали е баш така?

Мислам дека како општество се’ уште не сме доволно свесни што ни случувало во изминативе десет-единаесет години, какви и колкави се димензиите на лудилото спрострено низ сите пори на државата – особено таму каде што никако не би смеело да го има: во администрацијата, во образованието, културата, медиумите, економијата … дури и среде Владата со оние стотина (или колку и да се) суртуци што не доаѓале на работа! Како да се’ уште не ни е јасно дека оставањето на лочкосаните и црвосаните во здравото општествено ткиво е рамно на постапно самоубиство. Таа навидум мртва војска во распаѓање одвај чека да крене глава. Како во „Игра на тронови“. Впрочем, беше инсталирана во системот токму за тоа. Не пледирам дека јас сум еден од малкуте свесни или освестени, напротив – социјалните мрежи вријат од вакви и слични укажувања. Ниту пак мислам дека нештата можат да се расчистат преку ноќ. Напротив, ама некои – можат. Што вели Героски, тие што тврдат дека „не може“ – не знаат. Ниту знаеле. Знаеме и дека санацијата на целиот систем од штетите ќе трае барем двојно подолго од неговото траење, а некои нешта, или луѓе, никогаш нема да се отрезнат од лудилото. Силен збор? Можеби, но како и да го наречеме ова што се’ уште го гледаме и слушаме во јавниот простор, во крајната инстанца ќе се сведе на некаква форма на лудило. И голема, мрсна флека, лочка на кожата на државата.

ДЕВЕТ КРУГА

Има голема симболика (политичка, социолошка, криминална, но и психопатолошка) во она опозициско стадолико опкружување на собраниската говорница, штитење на микрофонот и тогашниот говорник, недозволување на тековните процедури односно продолжување на сега и физичката заштита на колаборационистот на криминалното здружение кој, кога ќе биде сменет, а тоа ќе биде бргу, може и да „пропее“, или не, сеедно, но кулата од карти наречена „најпатриотска“ македонска партија ќе се урне речиси преку ноќ. Затоа, впрочем, злосторничкото здружение трансформирано во десет пратенички групи сега изигрува партиско СЈО чувајќи му ги гласните жици на нивниот главен  заштитен сведок – некогашниот јавен обвинител на оваа држава. Другите бивши јавни обвинители ги ангажираат како нивни адвокати! Кај нас и тоа е, велат, нормално! А зошто па да не, кога пред очи и така ни се одвива и друг неверојатен процес: на трансформација на главните бранители на идеологиите на злосторничкото здружение во први критичари на истото! Просто од нив не можете веќе да дојдете на ред да кажете нешто. Ене го и „професорон“ – препишувач се загнал секојдневно да ги полни страниците со негови „критики“ на омилениот му т.н. проект „Скопје 2014“, зашто сега веќе тоа е полукративно отколку одбраната на истиот. Колкумина такви ќе се провлечат низ познатиот македонски систем на неодговорност и неотчетност, на релативизацијата на се’, до крајни граници? Очекуваме, наскоро, да се огласи и лудиот „архитект“ и категорично да ги отфрли односно демантира  сите врски со истата будалаштина која што, веројатно, некој или му ја подметнал додека спиел или тоа уште еднаш е некое масло на Сорос и неговите поданици во Македонија! И целата таа кружна симболика, повторно, е наша симболика – на нашата политика и култура, на нашиот морал, на нашиот професионализам, ама и на нашиот познат нагон за самоодржување / преживување, тестиран цели неколку века, а кој што редовно дава „добри“ резултати. Иако губи во најважното, во достоинството, ама кој пак денес, или кога е да е’ на овие простори, мислел на тоа?!

Ако пак релативизациите на нивните учества во злосторствата не поминат, тогаш тука е обрачот – онаков како во Собранието, заштитен стадовиден круг кој што, мислат тие, (ќе) ги штити од правдата што ја бара народот. Можете да замислите што и како ќе се случува кога ќе дојде ред за апсења? Или кога, можеби на чело со „професорот“-препишувач сега во стилот на голуб превртувач (во улога на Вергилие?), во некоја блиска иднина, ќе тргнат багерите кон Ќосето и останатата споменичка дружина? Тогаш ќе се формираат дури девет одбрамбени круга околу Андона Лазов, околу лудиот „архитект“ и неговата дружина, околу Ацета Велики … во кои што, според Дантеовите приказанија, ќе се наредат сите локални „патриотски“ сили на некогашниот режим. Тие ќе го бранат, како што вели Данте, царството на оние кои ги отфрлиле духовните вредности, давајќи им предност на бестиалните апетити или насилството, или искривоколчувајќи го нивниот хуман интелект во измама или омраза кон останатите.

А не случајно во предворјето – во вестибулот – на деветте круга Данте ги сместил неопределените, онаа безлична, безоблична маса опортунисти кои за ништо немаат мислење и став освен за својот личен интерес. Тоа е ордата на оние кои наводно политиката не ги интересира, но кои настојчиво им даваа легитимитет на злосторнициве цели единаесет години. Тие се вистинските врати на Пеколот за сите нас зашто низ нив поминуваа(т) таквите како оние во Собранието на РМ кои што потоа концентрично се редат околу говорницата бранејќи го неодбранливото. Тие молчаливо гледаа како се растура една држава, како се ограбува и разнесува се’ што ќе допрат, собирајќи патем, ако можат, трошки и за себе. Тоа е таа бедна во духот толпа која што молчеше и на 24 декември, и на 27 април – двата најцрни датуми во македонската демократија. Тие се и сега тука, и такви: ги одмеруват силите на едните и другите, ставаат се’ на нивната лична вага па каде ќе натежне, меркаат од сенките и ќошињата дали добро процениле. А сепак, нивниот кордон би бил најлесен, најаморфен, таков како и тие самите – безличен. А понатаму, преку првиот круг (Лимбото), ќе се редат во нивна одбрана сите поддржувачи на злосторничкото здружение. Или можеби – не, можеби ќе се разбегаат „куд који мили моји“ пред тупаницата на правдата – онаа иста тупаница со која што ни се закануваше идиотон со големо „уметничко“ име, а сега кога му секна режимот го нема да гукне – оставајќи ги криминалците сами? Ќе видиме, бргу!

QUOD LICET BOVI …

Да, знам дека старата латинска оди поинаку, ама за нашите сегашни потреби токму оваа варијанта е најпогодна. Зашто, кога ќе ги чуете сегашниве „најпатриотски“ опозиционери како рикаат баш како bovi заради актуелните смени на директорските и на другите места во сите можни управни, надзорни и којзнае какви лукративни одбори, ништо попаметно не ви паѓа на памет. Да беа некои посаглам, некои поприбрани, повоздржани, почесни и поморални, па и да се обидете да правите паралели со Јупитеровото покровителство. Ама овие беа и останаа македонска беда на духот, пример за бесчестие и алчност … а сега и на веќе неподнослива реа на недостоинство и кукавичлак. Зашто, не може поинаку да се гледа на целава актуелна ситуација освен на единствениот можен начин: дека тие, додека беа на власт, можеа да прават што сакаат и како сакаат, заборавајќи притоа дека власта, колку е слатка, толку е и кратка. И дека се’ има свој крај, па дури и стравовладата на режимот на лудиот „архитект“. И во таа деценија се однесуваа баш како Јупитерови потомци, иако празот постојано им ѕиркаше од задникот. Ама не можеа да си го видат, пустите. А камоли да размислуваат за божествени соѕвездија. Иако некои замислуваа дека се дел од Пантеонот, дека за нив навистина не важеа ни Устав ни закони, ни прописи ни правила! Сепак, се покажа дека повеќе се дел од зелените пасишта отколку од Пантеонот.

Е, а потоа доаѓа ова што сега дојде – разрешувања! А со тоа, богами, не само намалувањето на прилично богатите приливи во домашните буџети, туку и губење на редица други привилегии, а кај многумина (ќе) следува и политичка и кривична одговорност, кои што можат дополнително да им го комплицираат животот ви блиска или подалечна иднина.  Тука очигледно ќе нема пардон. А и не треба да има за такви злосторници, зашто наследството што го оставаат е катастрофално!

Е ама кај волињата меморијата е куса, ако воопшто ја има. Кај овој локален македонски тип очигледно ја нема односно тие се однесуваат како типични домашни трнорушки штотуку разбудени од илјадагодишен сон – ништо не паметат. Ни што правеа, ни како правеа, одеднаш се’ им изгледа најголемо, најстрашно, најнедемократско, најбрзо … смените на нивните полуписмени директори им доаѓаат некако преку ноќ (или мислеа дека новиве ќе ги остават уште да лудуваат?), позицијата крајно недемократски не им прифаќала амандмани (заборавија дека на клоци ја бркаа тогашната опозиција од седници во Собранието за да не поднесува амандмани), та дури и пожарите во државава биле најголеми досега бидејќи, нели, и природата се буни против комуњариве! Веројатно и Центарон за слепи деца во Велес се отворил сам од себе, онака природно, а дудуцине Спасов, Димовски и другите таму се врткале во потрага по росна трева? Нивната пропагандна машинерија (која што, патем, очигледно полека но сигурно се распаѓа) сега спаднала на онаа групичка ќосави партиско платенички историчари кои, ни мање ни више, открија Америка дека сегашнава позиција, инаку, нели, наследник на светлите традиции на КПМ, онаа која што ги судеше Албанците по Втората светска војна, сега, ете, коалицира со нив! Мислам, навистина колку ниско може човек да падне па да тресе такви глупости, онака јавно, да го гледа семејството, деца, жена, татко, мајка …? И како да они последниве години коалицираа со марсовци а не со тие исти албански партии кои сега не им чинат. Или тие се добри само кога се со нив? Како впрочем и се’ друго што и самите го прават, кога се на власт. Онаа другана пак, „професоркана“, се тужака како стара баба по судови што ја разрешиле од некаква си комисија. Ќе стигне и до Стразбур, веројатно. Сака уште, малку и’ биле десет години! Па станаа и колумнисти, па радио водители, па експерти за се’. Затоа и старата латинска за говедчето и Јупитер им лежи. Во извртена, инверзна форма!

И се разбира дека тие сега горат од желба преку ноќ да ги заборавиме сите срамови и неправди што и’ ги нанесуваа на државата цела деценија, во домашни и меѓународни рамки. Изрезилија се’, од име до историја, од политика до култура! Неписмени жаби преку ноќ си се видоа расни липицанери и кренаа нога – да ги потковаат. Не им текнуваше дека освен со опинци поинаку не умеат да одат!

БРЦАЊЕ В ОКО

Топ тема во летниве горештини, особено кај клиентите на бившиот режим, се кадровските смени во повеќе области, како десерт за беспосленине баби уз кафе. Една таква, раскажуваат луѓе, во предолгото слободно време зашто и’ го укинаа „списанието“, континуирано хистеризира дека некој/и правел(е) заговори, што ли, контра професионалците – каде ли ги виде, јеботе? – во  Министерството за култура, ги потценувал(е) и не знам што друго им правеле. Ги поливале со мраз студена вода, ги терале да стојат на една нога …?  Што и не е чудно, за бабата. Луѓе без работа, би рекол, провинцијални домаќинки (со извинување на вистинските домаќинки што ги ставам во ваков валкан контекст!) како „сој“ луѓе научен константно да шефува по разноразни ѓубришта благодарејќи исклучиво на политикантските релации со македонската кримогена политичка збирштина. Но, се разбира, нема да си го губам времето со такви простачки, но однесувањето е индикативно и како пресликано во многу слични усти кои деновиве лаат на сите страни за кадровските промени во културата, во здравството и во јавните претпријатија. Зашто, нели, вмровскине војници биле, демек, професионалци, а овие сега се – не знам што. А и министрите кои ги вршат овие промени се нестручни односно непрофесионалци. На пример пуфлана Бети, која и’ ја вработи ќерката на бабана од почетокот, демек, била професионалец – о, Господе – ама Алаѓозовски не е!

Гледам и Героски се обидува да подобјасни некои нешта за министерот Таравари и неговото „брцање в око“ на македонското партизирано здравство.  Ама – кому, па и – зошто? Нема смисла, нема потреба, нема резон кога глупердиве тоа не го разбираат. Не дека мислам дека во културата во изминатиов криминално катастрофичен период немаше и луѓе кои си ја знаат професијата. Иако беа малкумина, сепак – ги имаше. И тоа е уште пострашната македонска реалност дека токму тие беа најгласните мегафони, солдатите во првите редови, плукачите и сејачите на ѓубрето, потпалувачите на омразите контра колегите и се’ што беше вредно во македонската култура.

Токму како и во здравството, каде, низ муабет, еден наш реномиран доктор вели дека е неопходно „да се направи разлика помеѓу стручноста, академската титула и тоа што тие сменети лекари, професори, како партиски војници беа директни извршители на политиките на претходниот режим кој направи невидена катастрофа во целото општество, вклучително и во здравството. Значи треба да постои политичка и морална одговорност ка дотичните, ма колку да се оние добри како лекари, стручни и хумани, оние се соучесници на една политика која што и’ нанесе огромна штета на државата во целост. Тие лично му дадоа безрезервна поддршка на нивниот лидер и на последниот партиски конгрес во Куманово, директно учествувајќи во дезинтеграцијата на Клиничкиот центар, беа членови на разни комисии во ФЗО и Министерството за здравство и со своите одлуки (политики) директно доведоа до погубни последици по здравјето на поединци, знани и незнајни случаи. Титулите, референците и авторитетот кои ги имаат, како и стручноста и хуманоста во кои никој не се сомнева, никој не може да им ја одземе. Ама, ќе беше најдобро – а јас би рекол и многу подостоинствено, ако навистина беа стручњаци – да поднесоа оставки на време од позициите и фотелјите во кои седеа, некои (помалку или повеќе) цели единаесет години“. Така вели докторов, а ако во неговите зборови само ја смените професијата и ставите, на пример, културни работници, или уметници, или што и да е’ друго, пак доаѓате на истото односно на истите констатации!

А тоа истото е дека такви гниди како онаа од почетокот и нејзината партиска компанија се, прво, тотално некомпетентни да оценуваат кој е’ а кој не е професионалец. Таа, можеби, евентуално, може да грака во рамките на нејзината професија – новинарите, ама мислам дека за тоа е уште помалку квалификувана и компетентна. Затоа, ни останува да се ослониме не само на нашето паметење и сегашните постапки на дотичните министри – а на кои, можеби, кога ќе треба, ако треба, ќе им упатиме и критички зборови за нивните потези – туку на постојната состојба во државава токму на планот на здравството, културата, науката, образованието. Тоа е најдобриот показател  на сите „придобивки“ од „професионалците“ во нашите редови построени под  знамето на „најпатриотската“ македонска партија. Токму тие, „резултатите“, сосе криминалите, се показот за нивниот професионализам. А за сега на виделина е излезен само еден мал процент од нивните активности. Допрва ќе се отвораат големите вистини!

Или, можеби, овие мислат на онакви незаменливи „професионалци“ од типот на Зврлевски, или оној од неодамна разбуденион „професор“ – препишувач кој почна да кукурика за „Скопје 2014“ како варен петел на зајдисонце?

КОЛКУ ТРЕБА ДА СИ ГЛУП?

Многу, многу треба да си глуп за да поставиш такво прашање како што постави „најпатриотската“ партија во Собранието на РМ. Демек, власта – којзнае колку тешко им е тоа да го кажуваат секој ден алудирајќи на СДСМ – да одговори колкумина вработила за овие неполни два месеци откако е на власт! Какви морони. И што мислеле, овие од власта јаделе семки и нема да им ги извадат нивните вработувања, оние баш пред изборите и во текот на формирањето на новата влада? И каков е резултатот? Лош сум во математика, ама ако вториве – сегашнава Влада, де – вработила 90сетина луѓе, моронине вработиле преку 7.000 беспризорни души. И со букви: седум илјади полуписмени протуви. Зошто полуписмени и зошто протуви? Па кој нормален човек би прифатил такво вработување?! Или, поентата е: ние ве вработивме ама овие ве бркаат? И такво прашање, во Парламентот, поставува довчерашната владеечка партија која што седеше на фотелјите цели  единаесет години?

Ама, целиот амбиент продолжува да ни биде таков, розово ступиден, малоумен, простачки, каде секоја протува мисли дека ќе не’ надлаже, надитри, итерпејовски ќе се престори во некој друг и ние нема да го препознаеме. Видете ја (веќе) екс-директоркана на извиканата ни Филхармонија – онаа „институција“ која што му  свиреше на вмровскиот „крем“ на отворањето на новиот (незавршен, sic!) објект, заедно со „националниот“ ни „уметник“ Симон Трпимир, а во стилот на оние квартети-квинтети во концлогорите на смртта во времето на Втората светска војна на територијата на Германија и Полска – како се однесувала кон институцијата, кон Министерството, кон државата. Не доставувала програми, делела 2/3 бесплатни билети токму за спомнатиот концерт, како да сето тоа е нејзина лична сопственост! А впрочем не само таа, сите така се однесуваа не баре си ги донеле фотелјите од дома и заседнале – за вечност. А апропо „настанот“ со Филхармонијата, се сеќавате на Елизабет, онаа (екс)министерка без паспорт, но и без многу други нешта, како тврдеше пред камерите дека билетите биле во продажба и секој можел да си купи? И као случајно, нели,  целата вмровска булумента си купила билети – еден до друг?! Стварно: колку треба да си глуп?

А она крвоцицачко крилесто суштество кое продаваше некаков граѓански активизам и упорно ги негираше врските – дури и покрај очигледните фотографии – со „најпатриотската“ партија реорганизирана како злосторничко здружение? Како одеднаш скокна во редовите на нивниот Извршен комитет? Онака – случајно? Долета? Или, како што велат, одел во „белата шампита“ два-три пати во тоалет и браќава – оп, го ќариле за во ИК? Колку треба да си глуп, или очаен, па да мислиш дека можеш сите да ги лажеш, секогаш? Како впрочем и „професорон“ кој како подготвен да чекаше да убаци во рикверц и да почне да плука по се’ што до вчера го фалеше, особено љубимото му, ама и лукративното му „Скопје 2014“? Луѓево веќе се подготвуваат како да се справат со последиците од тоа локално лудило, оваа будала тек сега се свестува и почнува, демек, да критикува! Па што правеше цели десет години, црни „професоре“? Инкасираше? А ќе дојде ли на ред да си ја критикуваш и твојата „монографија“ за сликите во Музејот на македонскиот хорор? И со каков вдахновен критички осврт?

Се разбира, многу пати е констатирано, и потврдено, дека глупоста кај нас е безгранична. Ама за неа, некако, секогаш има муштерии и во весниците и по телевизиите. Како да ни беа малку оние десет изминати години па продолжуваме да ја шириме. Безгранично, и задгранично, ако треба. Ако пак  некогаш навечер ви е здодевно, пуштете ја онаа кочанвизија – таму глупоста царува во континуитет! Особено кога е присутен стручњакон за се’ Костов, кој изгледа си има инсталирано креветче на склопување во студиото и достапен им е 24/7. Е он ќе ви ја раскаже нашата „културна“ соработка со Бугарија – како секој ден си доаѓале и си оделе како на расхотка македонските и бугарските писателчиња, по нивниот терк и нашите и нивните театарчиња, па едикоиси други протуви од наша партијна провениенција и сл. Убавина! За да „поентира“: зошто ни бил договор за добрососедски односи со Бугарија?

И навистина: колку ли човек треба да е глуп? Или туп? Или очаен?

ПРИЧАМ ТИ ПРИЧУ

или

АДВОКАТОТ НА ЃАВОЛОТ (3)

Најпознатото судење во светската историја секако е судењето на Исус Христос во Ерусалим. А современите правници имаат редица суштински забелешки на истото. Многумина го сметаат судењето за легално, но неетичко. Особено заради фактот што Синедрионот и посебно високиот свештеник Кајафа веќе однапред биле согласни за пресудата, нешто како и во нашиве судови последнава деценија. Па имало лажни сведоци, па го суделе ноќе (што не било дозволено во случаи кога се работело за смртна казна) итн. Од друга страна, Исус немал ни адвокат, барем не во денешната смисла на зборот. А многумина велат дека ниту му бил потребен зашто тој бил Син Божји! Кој би се дрзнал да му суди на Синот Божји? Е, ама имало и такви. Впрочем, ни Св. Павле немал адвокат туку се бранел самиот. Дали заради тоа судбината на обајцата им била таква?

Без сомнение, човекот (во принцип) највеќе ги цени слободата и здравјето. Затоа впрочем и оние две професии – адвокат и лекар – се издигнати на пиедесталот на „златните“ професии, дури и со засилени етички кодекси кои што ги „присилуваат“ на одреден тип однесување. Се разбира, можеме и да не се согласиме со ваквите констатации бидејќи секоја професија е исправена пред специфични ризици и предизвици, пред сериозни одлуки што во даден миг имаат далекусежни влијанија – негативни или позитивни. Сетете се на дилемата на пацифистот Ајнштајн за неговото учество во производството на првата атомска бомба? Потполно свесен дека работи во полза на човечката штета, превагнала убеденоста дека тоа е единствениот брз начин да се заврши крвавата Втора светска војна! А овде – адвокатот не можел да одбие клиент? Причам ти причу, велат Србите!

Или, ако сакате, може ли некој да претпостави колку опасна – по другите – може да биде професијата сликар, на пример? Можат  ли неговите одлуки да влијаат врз животите на многумина? Не? Ама ако сликарот се вика Адолф Зиглер и ако му е доверена партиската задача (со наредба потпишана од самиот Хитлер!) да подготви изложба наречена „Entartete kunst“ („Дегенерирана уметност“ – одржана во Минхен од 19 јули до 30 ноември 1937 година – тогаш и таа професија станува опасна. По нарачка на врвот на Нацистичката партија Зиглер собрал 650 уметнички дела од германските музеи и ги изложил во Минхен на изложба под спомнатиот наслов. Целата нацистичка партиска елита присуствувала на отворањето на изложбата на дела од 112 уметници – една цела авангардна плејада меѓу кои и великани од форматот на Кле, Грос, Марк, Колбе, Лембрук, Мондриан, Шагал, Кандински и др. И сите прогласени за „дегенерици“ токму заради нивната уметност! И не само тоа, туку на овие прокажани уметници им се заканувала опасноста од губење работа, учество на изложби, па воопшто и понатамошното бавење со уметност! За среќа, многумина од оваа авангардна плејада набргу ја напуштаат Германија. Е сега, можела ли будалата Зиглер да одбие да биде „куратор“ на една таква изложба? Се разбира, дури и да била партиска задача, како што и била. Ама тој со задоволство ја извршил! А можеме ли ние да повлечеме паралела со нашата ситуација и оној шизоиден „проект“ наречен „Скопје 2014“ каде на ударот на други будали повторно се најде Модерната, овојпат во локалната скопска архитектонска варијанта? Можеме, и треба да ги наброиме сите локални идиоти кои партиципираа во тоа културно злосторство – за историјата. Мислам дека Ацо Кондев имаше некаде предлог во центарот на Скопје да се подигне обелиск на кој што ќе бидат испишани со црни букви имињата на сите партиципиенти во ова злосторство. За спомен и долго сеќавање!

Сакам да кажа, секоја професија има мигови на евидентни ризици, на тешки одлуки со непредвидливи последици. Но токму затоа природата му дала на човекот свест за правото на избор, а семејството / општеството го научило – ако го научило – на разликите помеѓу доброто и злото. А некои одлуки, за среќа или несреќа, често го обележуваат целиот натамошен живот на поединецот. И не се сите, секогаш, подготвени да речат: каква е таа министерка без пасош.  Тоа можеби добро се плаќа, ама стигмата – останува!

ПРАВО НА ИЗБОР

или

АДВОКАТОТ НА ЃАВОЛОТ (2)

Сите човечки професии подлежат на одредени правила, прописи, морални и етички кодекси. Но, едновремено, сите, практикувани во реалноста, се поврзани (повторно) со еден општ заеднички именител: парите! Најчесто, односно во најголем број случаи, освен кога професијата не се практикува како хоби и за услугите не се наплатува хонорар. Но тоа се крајно ретки и занемарливи случаи. Оттука, штом во една професија се инволвираат пари, таа станува (пот)куплива. Па и најсветата, лекарската професија, за што последниве години, барем кај нас, сведочевме на бројни такви случаи.

Примерите пак за адвокатската професија како актуелна приказна што неодамна ги изнесе Тричковски се куриозитетни за овие простори, особено примерот на адвокатот Срѓа Поповиќ и неговите одбрани на „проблематични“ (како најблаг израз) клиенти (Андрија Атруковиќ, Воислав Шешељ, Владимир Шекс, Бригит Монхаупт и други)[1]. И тоа е соодветен пример на, да речеме, чисто професионален ангажман на еден адвокат во познат случај! Или, како што тоа го поставува Тричковски, „адвокатот не застапува според своите политички или други преференци“! Можеби. Велам можеби, зашто адвокатот, на самиот старт, има право – како впрочем и секое друго човечко суштество – на избор и тоа право не може никој да му го одземе со никаков закон. Значи, сакам да кажам, човекот секогаш има избор, па и адвокатот, дури и лекарот. Негово е што и како ќе избере, но никој за тоа не може да го (о)суди! Се разбира, точно е и тврдењето на Тричковски дека адвокатот може да биде чисто професионално, стручно заинтересиран за одделни случаи, истите да му претставуваат предизвик, како тој на Артуковиќ суден за воени злосторства но на многу одмината возраст, или случајот на Шешељ итн. Но, повторно, тоа е прашање на – избор. Впрочем, и Рикардо Клемент, алиас Адолф Ајхман, имал бранители: д-р Роберт Серватиус и Дитер Вехтенбрук. Но тоа, повторно, ништо не докажува! Инаку д-р Серватиус бил учесник на двете светски војни, во Втората стасал до чинот мајор, но не бил член на Нацистичката партија и не бил поврзан со воени злосторства. Инаку, Израел не би го прифатил, се разбира. Но, човекот сам се пријавил да го брани масовниот убиец, како впрочем и многумина други адвокати. Што повторно не е чудно зашто тоа судење се смета за едно од најзначајните судења на минатото столетие! Но, и тоа ништо не докажува бидејќи во исто време илјадници други адвокати не се пријавиле да го банат Ајхман!

Затоа и велам, и во нашиот случај, никој никого не можел со сила или со присила со некаква етичка / професионална одговорност да натера да се бави со Елизабет. Тоа бил личен избор на адвокатот. Како и зошто – тој знае. Но, повторно, тој негов избор не е спорен. Јавноста, па и мојата маленкост, беше вчудовидена од ненадејната промена на страните на адвокатот – од гласноговорник контра минатиот режим во негов директен бранител. Тука, извинете, јавноста има право да реагира барем со чудење! И можеби да бара објаснување, иако никој не е должен истото да и’ го даде. Јас паметам, се надевам не се лажам, дека истиот адвокат јавно – на „Телма“ – понуди бесплатна правна помош за притворените и обвинетите во „Шарената револуција“. И сега – ова?! Што, повторно, е негово лично и професионално право. Но не и обврска, како што се прикажува! Уште помалку искусниот адвокат смеел да си дозволи онакви коментари. Тоа е веќе – недопустливо, па и чист аматеризам! Ние, се разбира, немаме право да го (ис)прашуваме адвокатот за мотивите на неговото прифаќање. Но имаме право, како јавност, да се чудиме, особено на однесувањето. А некој постави и многу добро прашање: со чии пари ќе бидат платени неговите услуги? Со пари на осомничената или со народни пари? Интересна дилема!

Од друга страна, (пре)често спомнуваната осомничена бивша министерка има(ла) право да бара, па и да си обезбеди, одбрана каква што мислела дека и’ треба. И, можеби, направила (нај)добар дил / избор? Гледано подолгорочно, се разбира, односно во контекстот на претстојната реформа на судството и веројатното заминување на „сваровски“ легиите во историјата. Што ќе рече дека изборот на правниот застапник бил правен со таа идеја на ум? Ни тоа нема да го (до)знаеме, зашто и тоа е лично право: да барате правна заштита таму каде што мислите дека ќе го добиете најдоброто. Толку ли била умна Елизабет? Можеби, можеби многу поумна од нејзините партиски пајташи чија што појава во судските сали денес, со оние извикани адвокати, се’ уште, веројатно предизвикува предност, дури страв. Ама – утре? Нема ли веќе утре тоа да се трансформира само во потсмев, презир кај новите судии, па и гадење? И да се покаже како отежителна околност?!

[1] Бранко Тричковски, Одбрана на адвокатот, Плусинфо, 25 јули 2015